Avrupa’da kripto varlık düzenlemeleri MiCA ile daha net bir zemine otururken, bankacılık sistemiyle stablecoin piyasası arasındaki bağ yeni bir tartışma başlattı. UniCredit Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Elena Carletti, Avrupa’nın kripto bağlantılı bir banka krizinde ABD’nin 2023’te Silicon Valley Bank ve Signature Bank sonrası attığı olağanüstü adımları kolayca tekrarlayamayabileceğini söyledi.
Carletti’ye göre MiCA, stablecoin ihraççılarını geleneksel bankacılık sistemine daha fazla yaklaştırıyor. Ancak Avrupa’daki mevduat koruma yapısı, büyük stablecoin rezerv hesaplarında oluşabilecek baskıyı karşılamak için sınırlı kalabilir.
UniCredit yöneticisinden MiCA uyarısı
UniCredit’in yönetim kurulu risk komitesine de başkanlık eden Elena Carletti, Madrid’de düzenlenen IESE Business School konferansında Avrupa’nın mevcut araçlarının kripto bağlantılı bankacılık şoklarını yönetmek için yeterince güçlü olmayabileceğini dile getirdi.
Carletti, ABD’de 2023’te Silicon Valley Bank ve Signature Bank krizleri sonrası uygulanan sistemik risk istisnasına dikkat çekti. ABD düzenleyicileri, o dönemde yalnızca sigortalı mevduatları değil, tüm mevduatları koruma altına alarak krizin yayılmasını engellemeye çalışmıştı.
“Bu kapsamda verilen koruma, stablecoin şirketleri dahil tüm mevduatları kapsadı ve stablecoin istikrarının korunmasına da yardımcı oldu.”
Carletti’ye göre Avrupa’da benzer bir kararın kolaylıkla alınması mümkün değil. Çünkü Avrupa Birliği’nde mevduat sigortası genel olarak 100 bin euro ile sınırlı ve bu yapı, milyarlarca euroluk stablecoin rezervlerinin bankalarda tutulduğu bir senaryoda yetersiz kalabilir.
MiCA neden çifte kırılganlık yaratabilir?
MiCA düzenlemesi, elektronik para tokenı olarak sınıflandırılan stablecoin ihraççılarının rezervlerini likit varlıklarda tutmasını zorunlu kılıyor. Bu varlıklar arasında banka mevduatları ve devlet tahvilleri de bulunuyor.
Bu model, stablecoinlerin güvenilirliğini artırmayı hedeflerken aynı zamanda stablecoin piyasasının bankaların bilanço sağlığına daha doğrudan bağlanmasına neden oluyor. Bir bankada yaşanacak güven krizi, stablecoin rezervlerinin erişilebilirliği konusunda soru işaretleri yaratabilir.
2023’teki Silicon Valley Bank krizi bu riskin en somut örneklerinden biri olarak görülüyor. USDC ihraççısı Circle, o dönemde 3,3 milyar dolarlık rezervinin SVB’de kaldığını açıklamış ve USDC kısa süreliğine dolar sabitini kaybetmişti. ABD düzenleyicilerinin tüm mevduatları garanti altına alması, bu baskının hızla hafiflemesini sağlamıştı.
Carletti’nin uyarısı da tam olarak bu noktaya odaklanıyor. Avrupa’da stablecoin rezervleri bankalara daha fazla bağlanırken, büyük ölçekli mevduatları kapsayacak güçlü ve hızlı bir kriz müdahale mekanizmasının bulunmaması yeni bir sistemik risk alanı yaratabilir.
Avrupa bankaları stablecoin alanına giriyor
Uyarının dikkat çekici tarafı, Avrupa bankalarının stablecoin alanına ilgisinin arttığı bir dönemde gelmesi. UniCredit, 2026’nın ikinci yarısında piyasaya sürülmesi planlanan MiCA uyumlu euro stablecoin projesi Qivalis’in kurucu üyeleri arasında yer alıyor.
İtalya merkezli Banca Sella da Qivalis’in kurucuları arasında bulunuyor. Banka kısa süre önce, MiCA kapsamında kredi kuruluşlarına tanınan bildirim yolu üzerinden İtalya Merkez Bankası’ndan kripto saklama ve transfer hizmetleri sunma onayı aldı.
Bu gelişmeler, Avrupa’da bankaların yalnızca kripto piyasasına mesafeli duran kurumlar olmaktan çıkıp, stablecoin ve kripto hizmetlerinin doğrudan aktörleri haline geldiğini gösteriyor.
MiCA denetimi 2026’da daha da sıkılaşacak
Avrupa Birliği’nin MiCA düzenlemesi, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, stablecoin ihraççıları ve bazı DeFi arayüzleri üzerindeki denetimi kademeli olarak artırıyor. Temmuz 2026 itibarıyla tam uygulama sürecinin daha sıkı hale gelmesi bekleniyor.
Bu çerçeve, yatırımcı koruması ve piyasa şeffaflığı açısından önemli bir adım olarak görülse de, stablecoin rezervlerinin bankacılık sistemiyle kurduğu bağ konusunda yeni sorular doğuruyor.
Tether CEO’su Paolo Ardoino da daha önce MiCA’nın stablecoin ihraççıları için getirdiği yüzde 60 oranındaki sigortasız nakit rezerv şartının sistemik risk yaratabileceğini savunmuştu. Ardoino’nun çıkışı, Carletti’nin banka tarafındaki uyarısıyla benzer bir risk alanına işaret ediyor.
Avrupa’nın kriz kalkanı yeterli olacak mı?
UniCredit yöneticisinin açıklamaları, Avrupa’da kripto düzenlemelerinin yalnızca lisans, saklama, rezerv ve şeffaflık başlıklarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini gösteriyor. Asıl kritik soru, stablecoin ihraççılarıyla bankalar arasındaki bağın stres dönemlerinde nasıl yönetileceği olacak.
ABD örneğinde düzenleyiciler, olağanüstü bir kararla tüm mevduatları güvence altına alarak stablecoin piyasasına sıçrayabilecek krizi frenledi. Avrupa’da ise mevduat sigortasının 100 bin euro ile sınırlı olması, aynı ölçekte bir güvence mekanizmasının bulunup bulunmadığı tartışmasını büyütüyor.
MiCA, Avrupa’yı kripto düzenlemesinde küresel öncü konuma taşımayı hedefliyor. Ancak Carletti’nin uyarısı, düzenleyici netliğin tek başına yeterli olmayabileceğini ve bankacılık kriz yönetimi araçlarının da stablecoin ekonomisine göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
