Katman-2 ağı Starknet, blokzincir ekosisteminde uzun süredir tartışılan gizlilik sorununa yönelik yeni bir adım attı. Ağ tarafından duyurulan STRK20 altyapısı, ERC-20 standardındaki tokenlara yerleşik gizlilik özellikleri kazandırarak kullanıcıların bakiye bilgilerini ve transfer hareketlerini kamuya açık şekilde görünür olmaktan çıkarıyor.
Yeni sistem, hem bireysel kullanıcılar hem de kurumsal yatırımcılar için zincir üzerindeki finansal faaliyetlerin daha gizli yürütülmesini hedeflerken, regülasyon gerekliliklerini karşılamak amacıyla seçici açıklama mekanizmasını da bünyesinde barındırıyor.
ERC-20 tokenlar için yeni gizlilik modeli
Blokzincir ağlarında gerçekleştirilen işlemler genellikle herkes tarafından görüntülenebiliyor. Bu durum şeffaflık açısından avantaj sağlasa da, özellikle kurumsal şirketler ve büyük yatırımcılar için önemli bir gizlilik sorunu oluşturuyor.
STRK20 ile birlikte geliştiriciler, Starknet üzerinde oluşturdukları ERC-20 tokenlara doğrudan gizlilik katmanı ekleyebilecek. Kullanıcılar sahip oldukları varlıkları gizli moda alabilecek, özel bakiyeler tutabilecek ve işlem detaylarını kamuya açık kayıt sistemlerinden saklayarak transfer gerçekleştirebilecek.
Sistem aynı zamanda varlıkların yeniden açık moda geçirilmesine de imkan tanıyor. Böylece kullanıcılar ihtiyaç duyduklarında tokenlarını şeffaf kullanım modeline geri döndürebilecek.
Tek havuz yapısı ve sıfır bilgi ispatları kullanılıyor
STRK20'nin merkezinde Starknet Privacy Pool adı verilen ortak bir gizlilik havuzu bulunuyor. Ağ üzerindeki tüm ERC-20 tokenlar bu yapıdan yararlanabiliyor.
Kullanıcılar varlıklarını havuza yatırdıktan sonra işlemlerini burada gerçekleştirebiliyor. Her işlem, sıfır bilgi ispatı (Zero-Knowledge Proof) teknolojisiyle doğrulanıyor. Böylece işlemin geçerli olduğu kanıtlanırken gönderici, alıcı ve işlem miktarı gibi hassas veriler üçüncü kişiler tarafından görüntülenemiyor.
Starknet, bu altyapının mevcut ağ mimarisiyle entegre çalıştığını ve ek bir kanıtlama sistemi gerektirmediğini belirtiyor. Projenin tüm mantığı Cairo programlama dili üzerinde geliştirildiği için mevcut Starknet cüzdanları ve akıllı hesaplar sistemle uyumlu şekilde çalışabiliyor.
Gizli DeFi işlemleri hedefleniyor
Yeni altyapının ilk kullanım alanları merkeziyetsiz finans uygulamaları olacak. Ağ üzerindeki bazı entegrasyonlarla kullanıcıların kimliklerini açığa çıkarmadan token takası yapabilmesi amaçlanıyor.
Starknet ekibi, Ekubo protokolü üzerinde anonim swap işlemlerinin destekleneceğini açıkladı. Bu modelde işlemin ağ üzerindeki etkisi görünür olsa da işlemi gerçekleştiren kullanıcının kimliği kamuya açık kayıtlarla ilişkilendirilemeyecek.
Bunun yanında anonim staking işlemleri de planlanan kullanım senaryoları arasında yer alıyor. Kullanıcılar likit staking ürünlerine erişirken cüzdan adreslerini doğrudan görünür hale getirmeden pozisyon oluşturabilecek.
Regülasyon uyumluluğu için kontrollü erişim modeli
Gizlilik odaklı projelerin en büyük eleştiri noktalarından biri, denetim süreçleriyle uyum sağlayamaması olarak gösteriliyor. Starknet ise STRK20'de bu sorunu çözmek için farklı bir yaklaşım benimsedi.
Sisteme katılan kullanıcılar zincir üzerinde şifrelenmiş bir görüntüleme anahtarı kaydediyor. Yasal bir inceleme veya resmi talep durumunda yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşları yalnızca ilgili kullanıcının işlem geçmişine erişebiliyor.
Bu yöntem sayesinde diğer kullanıcıların gizliliği korunurken, gerekli durumlarda denetim mekanizmalarının çalışması mümkün hale geliyor. Şirket, bu yapının özellikle kurumsal finans kuruluşları ve işletmeler için önemli bir gereksinimi karşılayabileceğini vurguluyor.
Kurumsal benimsenme açısından yeni bir adım olabilir
Kripto para sektöründe her yıl trilyonlarca dolarlık işlem gerçekleşmesine rağmen, zincir üzerindeki tam şeffaflık birçok kurumun teknolojiye mesafeli yaklaşmasına neden oluyor. Hazine yönetimi, maaş ödemeleri, ticari anlaşmalar ve yatırım stratejilerinin herkes tarafından görüntülenebilmesi önemli bir çekince olarak görülüyor.
Starknet, STRK20'nin bu engeli azaltarak stablecoin ihraççıları, finans şirketleri ve büyük yatırımcıların blokzincir tabanlı çözümleri daha rahat kullanabilmesinin önünü açabileceğini düşünüyor. Ağ, ilerleyen dönemde daha fazla ERC-20 varlığın ve DeFi uygulamasının yeni gizlilik altyapısına entegre olmasını hedefliyor.
