İsrail’de kayıt dışı kripto varlık kazançlarını vergi sistemine dahil etmek amacıyla hayata geçirilen gönüllü beyan programı, beklentilerin oldukça gerisinde kaldı. Vergi otoriteleri, programın önemli bir gelir yaratmasını beklerken açıklanan son veriler katılımın düşük seviyede kaldığını ortaya koydu.
Yetkililerin hedeflediği vergi tahsilatı ile bugüne kadar yapılan bildirimler arasındaki farkın büyümesi, ülkedeki kripto vergilendirme politikalarının etkinliğine ilişkin yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Beklenen milyar dolarlık gelir gerçekleşmedi
İsrail Vergi Dairesi, Ağustos 2025'te başlattığı gönüllü açıklama programıyla daha önce beyan edilmemiş kripto para kazançlarının sisteme kazandırılmasını amaçlıyordu. Program kapsamında yatırımcılar geçmiş bildirimlerini düzelterek vergi yükümlülüklerini yerine getirmeleri halinde belirli koşullar altında cezai soruşturmadan muaf tutuluyor.
Ancak açıklanan verilere göre programın başlangıcından bu yana yalnızca 58 mükellef başvuruda bulundu. Yapılan bildirimlerin kapsadığı kripto varlık tutarı yaklaşık 50 milyon dolar seviyesinde kaldı. Bu rakam, vergi idaresinin öngördüğü yaklaşık 1 milyar dolarlık gelir beklentisinin oldukça altında bulunuyor.
Anonim başvuru eksikliği katılımı sınırlıyor
Vergi uzmanları, programın düşük ilgi görmesinde anonim başvuru mekanizmasının bulunmamasının önemli rol oynadığını değerlendiriyor.
Kripto varlık sahipleri açısından ilk aşamada anonimlik sunulmaması, gönüllü beyan sürecine katılım motivasyonunu azaltıyor. Özellikle denetim riskini düşük gören yatırımcılar için mevcut sistem yeterince cazip görünmüyor.
Uzmanlara göre bazı yatırımcılar, süreç tamamlanmadan önce kimliklerini ve finansal bilgilerini açıklamak istemedikleri için programa mesafeli yaklaşıyor.
Programa katılanlara belirli şartlarla koruma sağlanıyor
Mevcut düzenleme kapsamında belirlenen kriterleri karşılayan yatırımcılar, geçmiş dönemlerde eksik veya hatalı beyan edilmiş kripto gelirlerini düzeltmeleri ve ilgili vergileri ödemeleri halinde cezai yaptırımlardan korunabiliyor.
Programdan yararlanabilmek için yatırımcıların belirlenen son tarihe kadar eksiksiz bildirim yapması ve vergi yükümlülüklerini tamamen yerine getirmesi gerekiyor. Koruma mekanizmasının ise belirli büyüklüğün altındaki kripto varlık sahipleri için geçerli olduğu belirtiliyor.
Yetkililer kayıt dışı kripto varlıkların çok daha yüksek olduğunu düşünüyor
Düşük başvuru sayısına rağmen İsrailli yetkililer, vergi sisteminin dışında kalan kripto kazançlarının mevcut bildirimlerden çok daha büyük bir hacme ulaştığı görüşünde. Açıklanan 50 milyon dolarlık tutarın, ülkedeki toplam kayıt dışı kripto varlıkların yalnızca küçük bir bölümünü temsil ettiği değerlendiriliyor.
Öte yandan İsrail Merkez Bankası'nın daha önce yayımladığı finansal istikrar raporunda, ülkedeki yatırımcıların yaklaşık 1 milyar dolar değerinde kripto varlık tuttuğu tahmin edilmişti. Bu veri, vergi idaresinin beklentileri ile mevcut beyan seviyeleri arasındaki farkı daha görünür hale getiriyor.
Kripto düzenlemeleri gündemdeki yerini koruyor
Gönüllü beyan programının beklenen ilgiyi görmemesi, İsrail'de dijital varlıklara yönelik düzenleme çalışmalarının hız kazandığı bir döneme denk geliyor. Özellikle stablecoin'ler ve dijital ödeme sistemleri konusunda yürütülen çalışmalar kapsamında finansal otoriteler kripto piyasasını daha yakından izliyor.
Uzmanlar, önümüzdeki dönemde vergi uyumunu artıracak yeni mekanizmaların ve daha kapsamlı raporlama yükümlülüklerinin gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor.
