Uluslararası Para Fonu (IMF), Nijerya’da son yıllarda hızla yaygınlaşan stablecoin kullanımının ülkenin para politikası ve finansal istikrarı açısından yeni riskler doğurabileceğini açıkladı. Kurum, özellikle ABD dolarına endeksli dijital varlıkların ödeme ve tasarruf aracı olarak daha fazla kullanılmasının düzenleyici otoriteler için önemli bir sınamaya dönüştüğünü belirtti.
Nijerya, küresel ölçekte kripto para benimsenmesinin en yüksek olduğu ülkeler arasında yer alırken, stablecoin işlemlerindeki artış da dikkat çekici seviyelere ulaştı. IMF verilerine göre ülke, Temmuz 2023 ile Haziran 2024 arasında yaklaşık 59 milyar dolarlık kripto varlık girişi aldı ve Sahra Altı Afrika’daki stablecoin faaliyetlerinin büyük bölümünü tek başına oluşturdu.
Stablecoinler sınır ötesi ödemelerde öne çıkıyor
IMF değerlendirmesinde, stablecoinlerin özellikle bireyler ve küçük işletmeler tarafından sınır ötesi para transferlerinde yoğun şekilde tercih edildiği belirtildi. Geleneksel para transfer sistemlerine kıyasla daha düşük maliyet ve daha hızlı işlem imkânı sunan dijital varlıkların kullanımının son dönemde belirgin şekilde arttığı ifade edildi.
Kuruma göre akıllı telefonlar ve dijital cüzdanlar üzerinden kolay erişilebilen dolar destekli stablecoinler, hem uluslararası ödemeleri hızlandırıyor hem de yerel para birimi nairadaki değer kaybına karşı alternatif bir korunma aracı olarak görülüyor.
Dünya Bankası verilerine atıfta bulunan IMF, Sahra Altı Afrika’ya gönderilen 200 dolarlık bir havalenin ortalama maliyetinin işlem tutarının yaklaşık yüzde 9’una ulaştığını, bu oranın küresel ortalamanın üzerinde seyrettiğini vurguladı. Stablecoinlerin bu maliyetleri düşürme potansiyeli, benimsenme hızını artıran başlıca faktörlerden biri olarak gösteriliyor.
IMF: Para politikası üzerindeki etkiler göz ardı edilmemeli
Fon, stablecoinlerin sağladığı avantajlara rağmen yaygın kullanımın ekonomik yönetim açısından çeşitli sorunları beraberinde getirebileceği görüşünde. Özellikle dolar bazlı dijital varlıklara yönelimin artması durumunda yerel para birimine olan talebin azalabileceği ve bunun merkez bankasının para politikası araçlarının etkinliğini zayıflatabileceği değerlendiriliyor.
IMF ayrıca finansal işlemlerin geleneksel bankacılık sistemi dışındaki dijital cüzdanlara kaymasının denetim süreçlerini zorlaştırabileceğine dikkat çekti. Kuruma göre bu durum, yasa dışı finansal hareketlerin tespit edilmesini güçleştirebilir ve sermaye akışlarının izlenmesini daha karmaşık hale getirebilir.
“Stablecoin ve diğer kripto varlık faaliyetlerinin düzenleyici çerçevenin içine alınması ve denetim kapasitesinin güçlendirilmesi kritik önem taşıyor.”
Nijerya düzenleyici adımları hızlandırıyor
IMF, Nijerya’nın kripto varlıklara yönelik düzenleme çalışmalarını sürdürdüğünü ancak mevcut büyüme hızının daha kapsamlı bir çerçeve gerektirdiğini belirtti. Kurum, finansal otoritelerin lisanslama süreçleri, tüketici koruması, kara para aklamayla mücadele önlemleri ve dijital varlık raporlama standartları konusunda uluslararası uygulamalarla uyumlu adımlar atmasını önerdi.
Nijerya Merkez Bankası ile ülkenin sermaye piyasası düzenleyicilerinin kripto ekosistemine yönelik ortak denetim mekanizmaları üzerinde çalıştığı biliniyor. Yetkililer aynı zamanda blockchain analiz araçlarıyla yasa dışı işlemlerin takibini güçlendirmeyi hedefliyor.
Dijital dolarlaşma tartışması büyüyor
Uzmanlar, Nijerya’da stablecoinlerin artık yalnızca yatırım amaçlı kullanılan araçlar olmaktan çıktığını, tasarruf, ödeme ve ticari işlemlerde aktif rol oynadığını belirtiyor. Bu durumun bir yandan finansal erişimi artırırken diğer yandan “dijital dolarlaşma” olarak tanımlanan yeni bir ekonomik eğilimi güçlendirdiği ifade ediliyor.
IMF’ye göre asıl mesele, teknolojik yeniliği engellemeden finansal istikrarı koruyacak dengeli bir düzenleme modeli oluşturmak. Kurum, stablecoinlerin sunduğu verimlilik avantajlarının korunması gerektiğini ancak bunun güçlü gözetim ve risk yönetimi mekanizmalarıyla desteklenmesinin zorunlu olduğunu vurguluyor.
