Avrupa Birliği, yapay zekâ pazarında rekabetin korunması amacıyla Meta’ya yönelik önemli bir ara karar aldı. Avrupa Komisyonu, WhatsApp’ın rakip yapay zekâ asistanlarına kapatıldığı yönündeki endişeler nedeniyle Meta’nın erişim kısıtlamalarını geri çekmesini ve üçüncü taraf geliştiricilere yeniden erişim sağlamasını talep etti.
Karar, Meta hakkında yürütülen rekabet soruşturması sonuçlanana kadar geçerli olacak. Komisyon, hızla büyüyen yapay zekâ asistanı pazarında geri dönüşü zor zararların oluşmasını önlemek için geçici tedbir uygulandığını açıkladı.
WhatsApp’ın Yapay Zekâ Politikası İnceleme Altında
Avrupa Birliği düzenleyicileri, Meta’nın iş müşterilerine yönelik güncel WhatsApp koşullarını Aralık ayında incelemeye almıştı. Düzenleyicilere göre şirketin uyguladığı kurallar, üçüncü taraf yapay zekâ geliştiricilerinin WhatsApp üzerinden hizmet sunmasını zorlaştırırken Meta’nın kendi yapay zekâ çözümüne avantaj sağlıyor.
Soruşturma kapsamında bazı yapay zekâ girişimleri, Meta’nın WhatsApp Business API erişimini sınırlayarak pazardaki rekabeti olumsuz etkilediğini savundu. Avrupa Komisyonu ise bu durumun tüketici tercihlerini daraltabileceği ve yeni oyuncuların pazara girişini zorlaştırabileceği görüşünü benimsedi.
Ücretli Erişim Teklifi Yeterli Bulunmadı
Meta, düzenleyicilerin endişelerini gidermek amacıyla rakip yapay zekâ şirketlerine belirli koşullar altında erişim sunmayı ve bunun için ücret talep etmeyi önermişti. Ancak Avrupa Komisyonu, önerilen ücret seviyelerinin rakip şirketler açısından ekonomik olarak sürdürülebilir olmadığını değerlendirdi.
Komisyon, erişimin ücretli hale getirilmesinin fiilen bir engel oluşturabileceğini ve bunun da önceki kısıtlamalarla benzer sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Bu nedenle Meta’nın, Ekim 2025 öncesindeki erişim koşullarına dönmesi yönünde ara karar alındı.
Meta Karara İtiraz Edecek
Meta ise Avrupa Birliği’nin kararına karşı çıkıyor. Şirket, düzenlemenin kendi ücretli hizmetlerini kullanan Avrupa’daki işletmeler aleyhine sonuçlar doğuracağını ve bazı büyük teknoloji şirketlerinin WhatsApp altyapısından ücretsiz yararlanmasının önünü açacağını savunuyor.
Meta yönetimi, alınan kararın yetki aşımı niteliği taşıdığını öne sürerek yasal yollara başvuracağını açıkladı.
Soruşturma Devam Edecek
Avrupa Komisyonu’nun geçici tedbiri, nihai karar verilene kadar yürürlükte kalacak. Mevcut düzenleme kapsamında Meta’nın belirlenen süre içerisinde erişimi yeniden açması gerekiyor.
Soruşturma sonunda Avrupa rekabet kurallarının ihlal edildiğine hükmedilmesi halinde şirket ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir. Avrupa Birliği mevzuatı, ağır rekabet ihlallerinde şirketlerin küresel yıllık gelirlerinin yüzde 10’una kadar para cezası uygulanmasına imkân tanıyor.
Karar, yapay zekâ sektöründe rekabetin nasıl şekilleneceğine ilişkin küresel tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde gelirken, Avrupa Birliği’nin büyük teknoloji şirketlerine yönelik denetim politikasının da yeni bir örneği olarak değerlendiriliyor.
