ABD'de yüksek vasıflı yabancı çalışanların istihdamında kritik öneme sahip H-1B vize programıyla ilgili dikkat çeken bir yargı kararı çıktı. Federal mahkeme, Donald Trump yönetiminin yeni H-1B vizeleri için getirdiği 100 bin dolarlık ücret uygulamasını geçersiz saydı.
Mahkeme kararı, söz konusu uygulamanın yürütme organının yetki sınırlarını aştığı ve Kongre tarafından açık şekilde yetkilendirilmeden hayata geçirildiği gerekçesine dayandırıldı. Böylece teknoloji şirketleri, üniversiteler ve nitelikli yabancı iş gücüne ihtiyaç duyan kurumlar açısından tartışma yaratan düzenleme önemli bir hukuki engelle karşılaşmış oldu.
Mahkeme: Ücret değil, fiilen vergi niteliğinde
Boston'da görev yapan ABD Bölge Yargıcı Leo Sorokin tarafından verilen kararda, 100 bin dolarlık ödemenin sıradan bir idari ücret ya da düzenleyici yaptırım olarak değerlendirilemeyeceği belirtildi.
Kararda, uygulamanın fiilen bir vergi niteliği taşıdığı ve ABD Anayasası uyarınca vergi koyma yetkisinin yalnızca Kongre'ye ait olduğu vurgulandı. Mahkeme bu nedenle başkanlık yetkileri kapsamında böyle bir mali yükümlülüğün getirilemeyeceği sonucuna ulaştı.
Dava eyaletler tarafından açılmıştı
Kararın temelinde, Demokrat Partili başsavcıların görev yaptığı 20 eyalet tarafından açılan dava bulunuyor. Eyaletler, söz konusu ücretin hem işverenler hem de yabancı çalışanlar üzerinde aşırı mali yük oluşturduğunu ve federal yasalarla uyumsuz olduğunu savunmuştu.
Dava dosyasında ayrıca uygulamanın kamu kurumları, sağlık kuruluşları, araştırma merkezleri ve üniversitelerin uluslararası yeteneklere erişimini zorlaştırdığı yönünde görüşlere yer verildi.
Teknoloji sektörü uzun süredir karşı çıkıyordu
H-1B programı özellikle teknoloji sektöründe faaliyet gösteren şirketler için kritik öneme sahip. Yazılım geliştirme, yapay zeka, mühendislik ve veri bilimi gibi alanlarda faaliyet gösteren birçok şirket, nitelikli yabancı çalışanları bu program üzerinden istihdam ediyor.
Trump yönetimi tarafından duyurulan 100 bin dolarlık ücret, mevcut başvuru maliyetlerinin katbekat üzerine çıkmış ve iş dünyasından yoğun tepki almıştı. Şirketler, uygulamanın küresel yetenek rekabetinde ABD'nin elini zayıflatabileceğini savunuyordu.
Kararın temyize taşınması bekleniyor
Mahkemenin kararıyla birlikte ücret uygulaması geçersiz hale gelirken, federal yönetimin üst mahkemeye başvurarak kararı temyize götürmesi bekleniyor.
Uzmanlar, kararın yalnızca H-1B programını değil, yürütme organının göçmenlik politikaları kapsamında mali yükümlülük getirme yetkisinin sınırları açısından da emsal niteliği taşıyabileceğini değerlendiriyor.
Mahkeme kararının ardından H-1B programının mevcut yapısının korunması yönündeki beklentiler güçlenirken, sürecin temyiz aşamasında nasıl şekilleneceği yakından takip ediliyor.
