ABD’de kripto para ve blockchain tabanlı finansal ürünlerin büyümesi, düzenleyici kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliğini yeniden gündeme taşıdı. ABD Sayıştayı (GAO), Federal Mevduat Sigorta Kurumu’na (FDIC) gönderdiği değerlendirmede, dijital varlık risklerinin denetlenmesi konusunda federal kurumlar arasında daha güçlü ve sürekli bir iş birliği mekanizması kurulmasını istedi.
GAO’ya göre blockchain tabanlı finansal ürünlerin hızla yaygınlaşması, mevcut denetim yapısının kurumlar arasında parçalı kalmasına neden oluyor. Bu durumun risklerin erken tespit edilmesini zorlaştırdığı ve olası krizlere müdahaleyi geciktirebileceği vurgulanıyor.
Blockchain Riskleri İçin Kalıcı Sistem Talebi
Denetim kurumu, 2023 yılında yaptığı benzer bir tavsiyenin halen tam anlamıyla hayata geçirilmediğine dikkat çekti. Rapora göre federal düzenleyiciler arasında blockchain ve dijital varlık kaynaklı riskleri ortak şekilde değerlendirecek sürekli bir koordinasyon mekanizması bulunmuyor.
GAO, böyle bir yapının kurulmasının risklerin daha hızlı belirlenmesini sağlayacağını, düzenleyiciler arasındaki bilgi paylaşımını artıracağını ve finansal sistem üzerindeki olası etkilerin daha etkin yönetilebileceğini belirtti.
Stablecoin Düzenlemeleri FDIC’nin Rolünü Büyütüyor
Uyarının zamanlaması dikkat çekiyor. ABD’de stablecoin düzenlemelerinin ilerlemesiyle birlikte FDIC’nin sektördeki rolü giderek genişliyor. Kurum, bankacılık sistemi üzerinden faaliyet gösterecek stablecoin ihraççılarına yönelik rezerv yönetimi, geri ödeme süreçleri, sermaye yeterliliği, risk kontrolü ve saklama standartlarını kapsayan yeni çerçeveler üzerinde çalışıyor.
Önerilen modelde stablecoin rezervlerinin sigortalı bankalarda tutulması halinde belirli koşullarda mevduat sigortası kapsamına girebilmesi öngörülüyor. Ancak stablecoin sahiplerinin doğrudan federal mevduat güvencesinden yararlanamayacağı ifade ediliyor. Bu ayrım, dijital ödeme sistemlerinin bankacılık kuralları çerçevesinde nasıl değerlendirileceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.
2023 Banka İflasları Yeniden Gündemde
GAO değerlendirmesinde yalnızca kripto varlık risklerine değil, bankacılık denetim süreçlerine de değinildi. Özellikle 2023 yılında yaşanan banka iflaslarının ardından düzenleyici kurumların yeterince hızlı hareket edip etmediğine ilişkin soru işaretlerinin devam ettiği belirtildi.
Silicon Valley Bank, Signature Bank ve Silvergate Bank’ın çöküşleri sonrasında likidite yönetimi ve risk kontrol süreçlerinin yeniden incelenmesi gerektiği yönündeki görüşlerin güç kazandığı aktarıldı.
Denetim kurumu ayrıca bankaları takip eden bazı denetim görevlilerinin belirli aralıklarla değiştirilmesini önerdi. Böyle bir uygulamanın bağımsızlığı artırabileceği ve denetim kararlarının daha objektif şekilde alınmasına katkı sağlayabileceği ifade edildi.
Washington’da Kripto Yasaları İçin Hareketlilik Sürüyor
ABD Kongresi ve federal kurumlar, dijital varlıklara ilişkin kapsamlı düzenlemeler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Özellikle piyasa yapısı, stablecoin ihraççıları ve dijital varlıkların hangi kurum tarafından denetleneceğine ilişkin yasa tasarıları Washington’da yoğun şekilde tartışılıyor.
Öte yandan FDIC, 2025 yılında aldığı kararla denetimi altındaki bankaların, gerekli risk yönetimi önlemlerini almaları şartıyla kripto varlık faaliyetleri için önceden kurum onayı alma zorunluluğunu kaldırmıştı. Bu değişiklik, bankaların dijital varlık hizmetlerine erişimini kolaylaştıran önemli bir adım olarak değerlendirilmişti.
GAO’nun son uyarısı ise kripto piyasasını yasaklamaya ya da sınırlandırmaya yönelik bir çağrı niteliği taşımıyor. Kurum, temel olarak blockchain ve dijital varlık risklerinin kurumlar arasında koordineli biçimde izlenmesini sağlayacak kalıcı bir gözetim yapısının oluşturulmasını talep ediyor.
