ABD’de kripto para sektörünün uzun süredir beklediği kapsamlı piyasa yapısı düzenlemesi CLARITY Act, Senato’daki kritik aşamalardan birini geçerek yasalaşma yolunda önemli bir adım attı. Tasarı, dijital varlıkların hangi kurum tarafından denetleneceğine ilişkin yıllardır devam eden belirsizliği sona erdirmeyi hedeflerken, düzenleyici kapasite tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı.
Senato Bankacılık Komitesi’nde yapılan oylamada destek bulan düzenleme, kripto sektörünün ABD’de daha net kurallarla faaliyet göstermesinin önünü açabilecek bir çerçeve sunuyor. Ancak yasa teklifinin özellikle Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu’na (CFTC) tanıyacağı geniş yetkiler konusunda ciddi çekinceler bulunuyor.
Kripto piyasasında yetki paylaşımı yeniden şekilleniyor
CLARITY Act, dijital varlıkların hangi koşullarda menkul kıymet, hangi koşullarda emtia olarak değerlendirileceğini belirlemeyi amaçlıyor. Böylece yıllardır süren SEC ve CFTC arasındaki yetki karmaşasının sona erdirilmesi hedefleniyor.
Tasarıya göre merkeziyetsizlik kriterlerini karşılayan ve işlevsel blockchain ağları üzerinde çalışan bazı dijital varlıkların CFTC gözetimine alınması öngörülüyor. Piyasa temsilcileri, bu yaklaşımın sektör için daha öngörülebilir bir düzenleyici ortam yaratabileceğini savunuyor.
Kripto şirketleri uzun süredir hangi varlıkların menkul kıymet olarak değerlendirileceği konusunda net kurallar bulunmamasının yatırım ve inovasyonu yavaşlattığını dile getiriyordu. Tasarı, bu belirsizlikleri azaltmayı hedefleyen en kapsamlı girişimlerden biri olarak görülüyor.
CFTC’nin kapasitesi tartışma konusu oldu
Tasarıya yönelik en güçlü eleştiriler ise CFTC’nin yeni sorumlulukları taşıyabilecek altyapıya sahip olup olmadığı noktasında yoğunlaşıyor. Düzenleme uzmanları ve bazı politika çevreleri, kurumun mevcut kaynaklarıyla çok daha büyük bir dijital varlık piyasasını etkin biçimde denetlemesinin zor olabileceğini belirtiyor.
Eleştirilere göre CFTC, tarihsel olarak vadeli işlem ve emtia piyasalarını denetlemek üzere yapılandırıldı. Kripto piyasalarının büyüklüğü, teknolojik karmaşıklığı ve küresel yapısı göz önüne alındığında kurumun ek bütçe, uzman kadro ve teknik kapasiteye ihtiyaç duyabileceği ifade ediliyor.
Eleştirmenler, gerekli kaynak artışı sağlanmadan verilecek yeni yetkilerin düzenleme görüntüsü oluşturabileceğini ancak etkin denetim sağlamayabileceğini savunuyor.
Bazı uzmanlar ayrıca düzenleyici kurumlar arasında görev paylaşımının net tanımlanmaması durumunda geçmişte yaşanan koordinasyon sorunlarının tekrar ortaya çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
Siyasi müzakereler sürüyor
Tasarı her ne kadar komite aşamasında ilerleme kaydetmiş olsa da yasalaşması için önünde halen önemli engeller bulunuyor. Senato’daki farklı komiteler tarafından hazırlanan versiyonların birleştirilmesi gerekiyor. Bunun ardından tasarının Senato genel kurulunda yeterli desteği alması ve Temsilciler Meclisi ile nihai metin üzerinde uzlaşılması bekleniyor.
Müzakerelerde yalnızca düzenleyici yetki paylaşımı değil, kara para aklamayla mücadele önlemleri, merkeziyetsiz finans platformlarına yönelik hükümler ve siyasetçilerin kripto yatırımlarına ilişkin etik kurallar da tartışma başlıkları arasında yer alıyor.
Bazı Demokrat senatörler komite aşamasındaki desteğin nihai oylamada otomatik olarak süreceği anlamına gelmediğini vurgularken, tasarı üzerinde ek değişiklik taleplerinin devam ettiği belirtiliyor.
Kripto sektörü düzenlemenin geçmesini istiyor
Sektör temsilcileri ise yıllardır devam eden düzenleyici belirsizliğin sona ermesi gerektiğini savunuyor. Kripto şirketleri, net kuralların yatırımcı güvenini artıracağını, kurumsal sermaye girişlerini hızlandıracağını ve ABD’nin küresel dijital varlık yarışındaki konumunu güçlendireceğini düşünüyor.
Buna karşılık bankacılık sektörü ve bazı düzenleme uzmanları, özellikle stablecoin teşvikleri ve tüketici koruma hükümleri konusunda daha sıkı kurallar talep ediyor.
Önümüzdeki haftalarda Senato’daki müzakerelerin yoğunlaşması beklenirken, CLARITY Act’in nihai şeklinin ABD kripto piyasasının geleceğini doğrudan etkileyebilecek düzenleyici bir dönüm noktası olması bekleniyor.
